Showing posts with label Gaeilge. Show all posts
Showing posts with label Gaeilge. Show all posts

Wednesday, June 09, 2010

Nuachaint

Scríobh mé alt aréir agus rinne mé tagairt don úrscéal 1984 agus focal ó Newspeak. Bhí mé ag déanamh mo mhachnaimh air inniu, agus léigh mé píosa ó Wikipedia (thuas) faoi. Chuir sé leasú na Gaeilge i gcuimhne dom.

Bíonn daoine ann a deir go bhfuil an Ghaeilge ró-chasta, agus go bhfuil gá ann lena leasú. Údarás iad a cheapann gurb fhéidir leo teanga a athrú le fiat. Níl aon ghá le séimhiú. Níl aon ghá leis an tuiseal ginideach. Agus a leithéid sin. Bheul, is ionann sin agus Newspeak George Orwell.

Tá gá le caighdeán, agus glacaim leis sin. Glaicim le hathchóiriú na litrithe agus leis an gcló Rómhánach, mar sin mar a bhfuair mé an teanga. Ach tuigim iad nach nglacann leo. Agus ní ghlacfaidh mé le hathruithe bunúsacha a thagann ó údarás gan aon údarás ar a leithéid de theanga bheo.

Saoirse don Ghaeilge! Saoirse do lucht a labhartha! Nílimid chomh lag sin go ngéillfimid do Dheartháir Mór na Gaeilge.

Tuesday, May 04, 2010

Meicsiceo agus an Eaglais Chaitliceach

Ba chóir d'aon duine ar mhaith leo aon scéal faoin Eaglais i Meicsiceo a thuiscint an t-alt seo a léamh. Tá drochscéal á thuairisc ag Dennis le déanaí, agus níl aon leithscéal ann dá leithéid. Ach chun iompar na heaglaise a thuiscint, ní mór níos mó a fhoghlaim faoi Mheicsiceo, i mo thuairim.

Bhí réabhlóid an tsóisialachais i Meicsiceo 1910-17. Mar a tharla, bhí iompar an rialtais sin i leith na hEaglaise ní ba mheasa ná iompar na Naitsithe nó na Sóivéideach féin. Bhí na mílte máirtírigh ann sna fichidí go háirithe. Seo cúpla sliocht as an alt thuas:

At the age of 38 on March 31, 1927, he [Anacleto Gonzalez Flores] was martyred: he was hung by his thumbs while being tortured to death. He refused to disclose the location of the Archbishop of Guadalajara and the leaders of the Cristero movement, defenders who fought for the faith. He was beatified along with 13 other martyrs on Nov. 20, 2005.


The newest Mexican saint is Bishop Rafael Guizar Valencia, known as the "Bishop of the Poor." He was canonized by Pope Benedict XVI this past October, on Oct. 15, 2006, and became the first bishop to be canonized in Latin America. Although he was not martyred, he carried out his apostolate as priest and bishop "amid almost constant persecution and situations of danger." He lived for many years in exile. He uttered repeatedly "I will give my life for the salvation of souls."


Ná déan dearmad den duine Valencia sin.

Seo alt an-úsáideach eile. Sleachta as:

As Mexico entered the mid-twentieth century the more violent oppression of
earlier in the century had waned, but it remained severely suppressed. By
1940 it “legally had no corporate existence, no real estate, no schools, no
monasteries or convents, no foreign priests, no right to defend itself
publicly or in the courts, and no hope that its legal and actual situations
would improve. Its clergy were forbidden to wear clerical garb, to vote, to
celebrate public religious ceremonies, and to engage in politics,” but the
restrictions were not always enforced.
Open hostility toward the Church largely ceased with the election of Manuel
Ávila Camacho (1940-46), who agreed, in exchange for the Church's efforts to maintain peace, to nonenforcement of most of the anticlerical provisions, an exception being Article 130, Section 9, which deprived the Church of the right of political speech, the right to vote, and the right of free political
association.

...In 1991 President Salinas proposed the removal of most of the anticlerical
provisions from the constitution, a move which passed the legislature in
1992.


Tabhair faoi deara na dátaí thuas.



Tá an diabhal cliste agus roghnaíonn sé an t-am is measa chun drochscéalta a nochtadh, dar liom. Mar an ceann seo a luaigh Dennis.

The Vatican started an investigation into Maciel's actions in 2004 and concluded in May 2006 that he was guilty of sexual abuse, the order said....

In 2005 Maciel stepped down as head of the order and, a few days before John Paul II died, Cardinal Ratzinger announced his intention of removing "filth" from the Church; many believed he was referring specifically to Maciel.


Timpeall an ama chéanna a raibh an Eaglais ag aithint na naomh Meicsiceach, tháinig an drochscéal seo chun solais. Ní nach ionadh go raibh leisce ar an Eaglais an scéal seo a chreidiúint, agus, faraor, fiú a nochtadh.
On January 3, 1941, with the support of Francisco González Arias, Bishop of
Cuernavaca, he founded the Legion of Christ and its lay arm Regnum Christi in 1959. Maciel was ordained to the Roman Catholic priesthood in Mexico City on November 26, 1944.

Maciel is the grand-nephew of a Mexican saint canonized in 2007, Rafael Guízar Valencia, who also was an integral part of the founding of the Legion of Christ.


Bhunaigh sé an t-ord ag an bponc a thug rialtas Mheicsiceo beagán saoirse don Eaglais, am nach raibh sé saor ná sábhálta a leithéid a dhéanamh fós. Tús athbheochaint na hEaglaise go hoscailte sa tír, tír ina bhfhualaing an Eaglais géarleanúint uafásach. Agus rinne an t-ord sin a lán maithis, fiú le droch-dhuine á stiúradh. Ní bheadh sé éasca do mhuintir na tíre an t-ord sin a chosc, as a lán cúiseanna. Agus seans go leanfar leis in aithneoin seo uile.

Is iomaí droch dhuine san Eaglais a rinne agus a dúirt rudaí maithe, cé nach raibh aon mhaith iontu féin. Ní rud nua é seo, faraor. Is dócha go ndearna Iúdás rudaí maithe ar feadh tamaill, freisin. Is iomaí cleas atá ag an diabhal, agus bíonn Eaglais Chríost faoi ionsaí i gcónaí - ón taobh amuigh agus ón taobh istigh.

¡Viva Cristo Rey!

Tuesday, April 20, 2010

An Éagsúlacht Abú! Sinne san Áireamh!

Is minic a tharlaíonn sé sa lá atá inniu ann go bhfuil dearcadh diúlatach ag a lán daoine i leith éagsúlacht a dtíre nó a gcultúir. Baineann sin le meas dá dteanga, i measc gnéithe eile. Féin-fhuath atá i gceist.

Is iomaí cúis as a d'fhás an dearcadh seo. Ach dar liom, tá an locht is mó ar chórais oideachais na dtíortha seo. Táimid go léir multi-culti sa lá atá inniu ann, agus dar ndóigh, bíonn na cnoic glas i bhfad uainn - agus múintear nach bhfuil féar maith againn sa bhaile ar chor ar bith. Níl aon chultúr níos fearr ná cultúr eile (agus mar sin, níl aon mhaith i gcultúr ar bith).

Mura gcreideann tú go bhfuil an cultúr is fearr agat i do thír féin, mura gcreideann tú go bhfuil do thír go maith, agus mura gcreideann tú go bhfuil baint láidir agat le muintir do thírse agus lena cuid traidisiún, ní oireann an tír sin duit, agus ba chóir duit imeacht. Ach má chreideann tú gurb amhlaidh le gach tír, agus gur ionann iad go léir, is cuma, mar sin. Is cac iad go léir (ach amháin, b'fhéidir, ar na cnoic thall...)

Tá a lán daoine ann a shaoraíonn a gcuid pá as caitheamh anuas ar a dtíortha féin - Chomsky agus a leithéid sin, mar shampla. Is dócha, ar shlí, gurb amhlaidh leo siúd in Éirinn a bhíonn ag caitheamh anuas ar an nGaeilge. Mar is iondúil, is é an dearcadh atá ag a leithéid sin ná go bhfuil gach cultúr ar chomhchéim ach amháin a gceann féin, atá níos measa. Tá an Iodáilis agus an Ghearmáinis agus Béarla srl. ceart go leor. Ach níl aon ghá le teanga dár gcuid féin. Is ualach trom dár bpáistí sin. Tá cultúr nua againn, atá inghlactha ag na Béarlóirí. Tá cultúr domhanda againn anois (ná bí ag féachaint taobh thiar den chuirtín sin!)

Tá fadhb ann leis an gcultúr domhanda, is dócha. Tá gá i bhfad níos mó don fhéinmhuinín agus féiniúlacht chultúra in aghaidh brú an Bhéarla agus ábhar coitianta dhomhan an lae inniu. Ach mar gheall ar an gcúis thuas, agus lagaíochtaí eile, síltear gur gá géilleadh don choitiantacht. Ní cheaptar gur tábhachtach aon ní nach bhfuil boic mhóra an domhain sásta leis. Agus má tá, ní chreidtear, fiú, i gcás na Gaeilge. Tá Éire sásta mórán a ghéilleadh don Aontas Eorpach, ach nuair a ghlacann an AE leis an nGaeilge mar theanga fhiúntach, ní shíltear go bhfuil an ceart acu. Labhraimis Fraincis! Is fíor-Eorpaigh sinn! Mar tá gach cultúr go maith, ach amháin ár gcultúr féin.

Tá cosúlacht ann leis an spioradáltacht ABC (anything but Christianity) atá rí-choitianta an lá atá inniu ann. Ceaptar go bhfuil fiúntas i ngach creideamh ar domhain ach amháin creideamh ár sinsear féin. Mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa...

Conas a tharla go bhfuil an bhail seo orainn? Chaill an Iarthar a lán féinmhuiníne mar gheall ar na cogaidh mhóra, a bhris ár spiorad (cé go raibh baint acu le cosaint an chultúir...). Bheimis ábalta sin a shárú, mar a tharla le gach tubaiste roimhe. Agus ba léir ar ball nach an Iarthar ba mheasa, cé go rabhamar lochtach (mar is daoine sinn). Rinneadh a lán damáiste mar gheall ar an gCogadh Fuar. D'éirigh leis na cumannaithe cur ina luí ar lucht na ndea-smaointe (mar dhea), sin a rá, lucht na n-ollscoileanna srl., go rabhamar ciontach as gach peaca ar domhain, agus go raibh an réiteach acusan, agus go raibh siadsan ar son na mbochtán. Le fírinne, bhí siad ag iarraidh a gcumhacht a mhéadú sa tríú domhan. Spreag siad a lán mioscais, go háirithe sa mheánoirthear.

Cuid eile den fhadhb, agus baint aige le bolscaireacht na gcumannach, ná an dearcadh réabhlóideach a bhí ann sna seascaidí, agus adhradh an óige. Cheaptaí nach raibh aon rud i gceart ag na glúinte a bhí ann romhainn, agus go mbeadh lucht Woodstock srl. chun gach a fheabhsú, agus dar ndóigh, a athrú. Cloistear macalla de sin fós: Dóchas! Athrú! (níl aon rud go maith mar a bhfuaireamar é, sin a rá). Mar a deirtear sa seanrá, ba amadáin iad mo thuismitheoirí agus mé i m'óige, ach de réir a chéile, d'éirigh siad ní ba éirimiúla... Moladh an óige an iomarca sna seascaidí go háirithe, agus cailleadh meas ar an aois is ar an oidhreacht chultúra.

Creidtear mórán den chacamas thuas fós, dar ndóigh. Aon rud olc, rinne an Iarthar (ár sinsir) sin (agus is cuid den Iarthar Iosrael). Aon rud maith, déanfaidh daoine eile sin (ar ball, ar ball, ná bac le Stalin, Mao...). Níl aon mhaith ionainn, agus ní raibh aon mhaith inár sinsir gan dabht. Dóchas! Athrú! Aontas!

Tá daoine go leor ann a dhéanann staidear ar chúrsaí agus a thuigeann nach fíor an stuif sin. Ach múintear an dearcadh sin go rí-mhinic. Níl aon mhaith san Iarthar - agus fiú má tá, níl aon mhaith i mionchultúr nach ionann leis na boic mhóra. Is míbhuntáiste cultúr mar sin, go háirithe teanga mar sin. Níl meas againn ar Mheiriceá, ná ar Shasana - ach mura bhfuil meas acusan ar chultúr na hÉireann, ní mór ná go bhfuilimid níos measa ná iad! (Ná bactar leo siúd sna tíortha sin a labhraíonn Gaeilge...)

Ait le rá, ba amhlaidh dearcadh ár sinsear i leith na Gaeilge, den chuid is mó. Glactar leis an bhféinfhuath mar oireacht. Níl aon ghá leis an stuif sin eile a bhíodh acu. Nuair a dhéantaí éagóir ar ár sinsir, bhí sé tuilte againn. Nílimid chomh maith agus a bhí na tíortha cumasacha. Níl aon mhaith i stair an phobail seo againn. Níl aon mhaith iontú siúd a choimeád an cultúr beo in ainneoin an uile anró. Níl aon laochra ag muintir bhocht mar sin. Ní bhaineann an stuif sin le saol an lae inniu, saol an AE agus an stuif a gcuireann an saol mór suim ann. (Is daoine an-aite iadsan i Meiriceá agus san Astráil srl. a cheapann go bhfuil maitheas ann agus a labharaíonn an tseanteanga).

Ní mór dúinn ár misneach a bhailiú agus an cás a dhéanamh go bhfuil cúis bhróid againn as an gcultúr a bhfuaireamar ónár sinsir, agus go bhfuil an saol ar fad níos fearr mar gheall air, agus go bhfuil fiúntas ionainn mar gheall ar an éagsúlacht, seachas an cosúlacht. Gur pobal sinn. Sin, nó géilleadh don nithileachas.

Níl sé éasca cultúr a choimeád beo nuair nach mbíonn daoine ag fanacht sna háiteanna a bhfuil a ngaolta is a sinsir, nuair go mbíonn brú mór agus taisteal fada ann don chuid is mó againn. Táimid dífhréamhaithe, minic go leor. Ach tá sé indéanta, agus níos tábhachtaí ná riamh. Faigheann plandaí - agus daoine - gan fréamhacha bás.

Thursday, April 15, 2010

Pápa nó Polanski?

Nach suntasach an difear idir meon ha heite clé maidir le Roman Polanski agus na hionsaithe leanúnacha atá ar bun acu anois ar an bPápa. Cé nach ndearna an Pápa aon rud mícheart. An rud is measa ab fhéidir go ndearna sé (gus ní léir fós gurb amhlaidh), sin nach ndearna sé go leor chun coirpigh san Eaglais a chosc is a chaitheamh amach. Ach tapaíonn daoine áirithe (na frith-Chríostaithe go háirithe) an deis seo chun caitheamh anuas ar an bPápa. Cén fáth? Mar gur is eisean an duine is tábhachtaí mar threoraí agus mar shiombal na Críostaíochta. Is comharba ar Néamh Peadair é, ceannaire na hEaglaise, an eaglais chríostaí is mó ar domhain. Mar sin, is fuath leis na haindiachaithe eiseann thar aon duine eile, agus ceapann siad go bhfuil bata lena bhualadh acu anois. Sop atá acu, dar liom.

Tá cosúlacht idir seo agus cás Iosrael. Is Iosrael an tír is tábhachtaí ar domhain, dar liom, mar gheall ar a lárnacht i ngach scéal tábhachtach idirnáisiúnta. Agus is tír atá bunaithe ar chreideamh i nDia, le daoine a roghnaigh Dia, agus as a bhfuaireamar Críost féin. Cén fáth go mbíonn fuath mhillteanach ann i leith na nGiúdach i gcónaí? Mar is pobal Dé iad. Más fuath le duine Dia agus creideamh, níl amhras ach gur fuath leis na Giúdaigh.

Tháinig an drochscéal amach in Éirinn i ndiaidh a theacht amach sna Stáit. Bhí an ghéarchéim chéanna againne. Táimid beo fós, agus beidh sibhse chomh maith.

Rinneadh ainbhirt san Eaglais. Ach ní leithscéal sin don Chaitliceach chun ionsaí a fhearadh ar an Eaglais. Níl amhras ach gur leithscéal do naimhde na hEaglaise é. An ndearna an Eaglais (sinne, sin a rá) gach rud i gceart? Ní dhearna, cinnte. Agus sin mar a deireann an Pápa.

Nochtadh an drochscéal seo i Meiriceá tamall gearr i ndiaidh 9/11. Bhí a lán daoine ag teacht ar ais chuig an gcreideamh agus chuig an Aifreann mar gheall air na hionsaithe sin a rinneadh orainn. Bhí an diabhal ag fanacht le huair oiriúnach, agus d'éirigh leis na daoine sin agus i bhfad níos mó a chur ó dhoras na hEaglaise. Ná bíodh an bua aige. Bhí aithne pearsanta ar roinnt sagart a bhí ciontach as drochiompar. Níl sé seo éasca domsa. Ach ní bheidh an bua ag an diabhal orm, le grásta Dé.

Níorbh é seo an chéad uair go raibh caimiléireacht agus drochdhaoine san Eaglais, ná baol air. Agus gan amhras, ní hiad seo na hionsaithe is measa a rinneadh uirthi. Sheas an Eaglais gach triall roimhe seo, agus seasfaidh sí an uair seo freisin. Sin mar a gheall Dia dúinn, agus sin an fhírinne.

Mura gcreideann tú i nDia agus ina Eaglais Chaitliceach, ní mór go dtuigeann tú nach eagras a rinneadh chun ainbhirt a dhéanamh é an Eaglais seo, agus níl aon duine a leanann teagasc na hEaglaise sásta leis na drochchúrsaí seo. Feiceann duine an rud ab áil leis, dar ndóigh, agus ní bheidh naimhde na hEaglaise sásta linn go deo. Ní miste liom sin. Is rud tábhachtach go mbíonn na naimhde cearta agat, dar liom. Sin mar a bhíonn tú cinnte go bhfuil an ceart agat.

Aonghus ag déanamh sár-oibre chun fírinne an scéil seo a iniúchadh is a thuairisciú.

Seo cúpla rud suimiúil ó Mheiriceá:

Tuesday, March 23, 2010

Nach bhFuil Grá ar Bith agat do do Mháthair?

Seo an nós:

Cuir i gcás go bhfuil dlí le scríobh agat. Ba mhaith leat páistí os cionn aois a cúig agus faoin aois a hocht déag a chur ag obair sna monarchana, gan phá. Tá a fhios agat nach mbeidh an móramh sásta leis sin, agus mar sin, deir tú go bhfuil sé ar son a máithreacha, chun leas na bpáistí, agus leas na tíre an dlí seo. Sea, cumann tú teideal breá dó:

Bille Ghrá na Máithreacha

As sin amach, aon duine nach n-aontaíonn leat agus a oibríonn in aghaidh an bhille seo, is léir nach bhfuil grá ag an té sin dá mháthair, agus beidh scéalta dá leithéid sin in gach aon nuachtán (mar is cairde duit iadsan).

Agus an duine sin ag iarraidh é féin a chosaint, cuirfear an cheist seo air:
"Cathain a d'éirigh tú as do mháthair a bhualadh?"

Sin an pholatíocht i Meiriceá.

Monday, March 22, 2010

Ó Buime

Fuair an eite chlé bua mór aréir. Le gach saghas breibe is bréige, bailíodh vótaí go leor chun "comprehensive health care reform" (cúram sláinte faoi chumhacht an rialtais) a dhéanamh in a dhlí. Ghlac an rilatas seilbh ar 1/6 den gheilleagar, in ainneoin toil na ndaoine, agus an móramh díobh ina aghaidh. Ní bhfuair siad vóta amháin ó Phoblachtach amháin, fiú na liobrálaithe. Sheas 34 Daonlaitheach ina éadann, fiú. Vóta 219 go 212 ab ea é. Níor tharla a leithéid riamh roimhe seo, go gcuireadh dlí chomh tábhachtach i bhfeidhm gan tacaíocht ar bith ón taobh eile. Sin 'teacht le chéile' Uí Buime duit.

Níl gach rud socraithe go fóill, agus táthar ag troid fós. Ach de réir dealraimh, beidh orainn an dlí seo a chur i bhfeidhm ar feadh tamaillín, ar aon nós, sula mbeimid ábalta an damáiste a dheisiú - más féidir. Deirtear go mbeidh droch-thoradh ar seo don pháirtí Doanlaitheach Mí Shamhna. Táthar ag súil. Tá sé seo níos measa ná an bhail a bhí orthu in 1994, agus fuair siad leadradh ansin.

D'éirigh leo sa chath seo, ach le cúnamh Dé, beidh an bua againne sa chogadh.

An bhfuil aon duine a chreideann fós go bfhuil Ó Buime chun an dá thaobh a aontú agus gur neamh-pháirtíneach é fós? Lasmuigh teach na ngealt, sin a rá?

Tá súil agam nach taistealfaimid níos faide anonn ar bhóthar seo an tsóisialachais. Beidh tír eile ar fad againn, má dhéanfar, agus an-dochar don domhan ar fad gan saoirse sna Stáit. Cé gur stád nadúrtha an chine dhaonna sin - go sabhála Dia sinn. Gealladh 'Athrú' dúinn. Seo linn. Agus an 'Dóchas'? An dóchas go mbeadh níos mó agus níos mó cumhachta ag lucht seo na heite clé a bhí i gceist, faraor.

Déanann vóta difear. Agus is mór an difear idir pártaithe polaitiúla. Sin ceacht thábhachtach do a lán daoine a chaith vótaí ar son Uí Buime ionas nach raibh siad sásta le GWB. Cé chomh dona agus a bhíonn McCain agus na Poblachtánaigh go minic, níl aon chosúlacht idir sin agus seo.

Ní hé an réiteach é an rialtas - is é an fhadhb é!

Thursday, February 04, 2010

Priosúnach Polaitíochta agus Póilín-scriostóir

Tá fear fíormhaith ar iarraidh sa tSín, duine darb ainm Gao Zhisheng. Críostaí is ea é a bhíonn ag obair ar son cearta daonna. Dar ndóigh, ní maith le rialtas na Síne sin. Tá siad dá ghéarleanúint le blianta, agus chaith sé sealanna i ngéibhinn. Ach le breis is bliain anuas, níl táisc ná tuairisc air.

Dar ndóigh, bíonn gach duine a deireann gur ar son cearta daonna iad ag labhairt go neamhbhalbh faoi agus ag léirisiú ar a shon.

Mar dhea. Mar is iondúil, is beag duine ar an eite chlé a bhfuil suim aige i bhfíorlaoch na gcearta daonna. Ní miste leo brúidiúlacht na gcumannach, mar ceapann siad go bhfuil sé ar son leasa an chine daonna. Go sábhála Dia sinn. Agus Gao.

Más maith leat cabhrú, sínigh an achainí thuas agus scaip an scéal.

Ach nach mbíonn an eite chlé ag gearrán faoi phríosúnaigh pholaitíochta? Cé a bhíonn i gceist acu? Bhuel, an duine is mó ar a neamhpháidrín ná an póilín-scriostóir (cop killer) Mumia Abu Jamal. Seasann siad in aghaidh bheantrach a íospartaigh, fiú. Tá an saol bunoscionn acu, mar is iondúil, faraor.

beagán dul chun cinn ann le déanaí. Fos, maraíodh Daniel Faulkner nuair a bhí sé 25 bliain d'aois. Tá a dhúnmharfóir faoi ghlas le breis is 28 bliain ó gearradh breith bháis air, agus tá sé ina laoch don eite chlé. Cá bhfuil an ceart?

"Maraigh Mumia; Scaoil Gao Saor (Fry Mumia; Free Gao)!" Sin mo mhana féin.

Thursday, January 28, 2010

An Té agus Bail an Aontais

Thug Ó Bama óráid bhail an Aontais den chéad uair aréir. D'fhéach mé ar chúpla nóiméad de (ní féidir liom éisteacht leis ar feadh i bhfad). An méid a chonaic mé, ba leor sin.

Léacht a thug sé, agus maslaí do mo leithéid. Is cúis iontais dom i gcónaí cé chomh dall agus a bhíonn sé. Thugann sé maslaí ar na daoine nach n-aontaíonn leis (agus bíonn níos mó agus níos mó dínn ann gach lá), agus ansin deir sé gur mhaith leis obair leo, agus go bhfuil sé sásta éisteacht leo. Ní féidir é le dearcadh mar atá aigesean, dar ndóigh. Is eisean an t-uachtaráin is deighiltí is is páirtíní dá raibh ann riamh, b'fhéidir, cé go maíonn sé minic go leor gur mhaith leis a bheith 'post-partisan'. Seafóid.

Dúirt sé go bhfuil daoine in aghaidh a phlean don chúram sláinte náisiúnta mar níor mhínigh sé dúinn i gceart é - ní thuigimid, sin a rá. Níl meas ar bith aige ar aon duine nach n-aontaíonn leis. Bhí gach rud ina chaor tuathail nuair a thosaigh sé - ní raibh fios a ghnó ag aon duine roimhe, tuigtear. Tá sé in am a bheith ciallmhar (mar ní raibh éinne ciallmhar roimhe, tuigtear). Muise, is sotalach go croí é.

Seafóid agus baois gan bhrí den chuid is mó dá ndúirt sé, mar is iondúil. Agus an bheirt amadáin sin Biden agus Pelosi ina suí taobh thiar de, bhí sé rí-dheacair dom féachaint orthu ar chor ar bith. Ní thuigeann siad cé chomh feargach agus atá muintir na tíre. Chaill a gcomhpháirtí an toghchán in Massachussetts, agus is tuar sin ar a bhfuil le teacht. Ní leor nod do mo dhuine, is amhlaidh. Brúfaidh sé na polasaithe céanna ar aghaidh, níos tréine, gan aird ar bith a thabhairt ar thuairim nó dhuine ar bith eile nach n-aontaíonn leis. Go gcoisctear é. Mar atá, tá gach rud mí-shocraithe aige, agus tá an geilleagar thíos leis. Níl a fhios ag éinne cad a dhéanfaidh sé, agus cén damáiste a dhéanfaidh sé, don lucht gnó go háirithe. Ach ní thuigeann sé sin ach oiread - cuireann sé i gcéill go bhfuil sé ag spreagadh post agus mar sin de. Focail fholmha a dhéanann dochar i gcónaí uaidh.

Maidir lena stíl agus é ag caint, cheap mé go riabh cócaon caite aige ar dtús. Gan aon mhaith ar bith déanta aige, gan plean feidhmiúil ar bith aige, ach fós bhí sé caithréimeach! Níl fadhb ar bith aige, bíonn sé ceart agus is breá le gach éinne é, dar leis. Is breá leis é féin, is léir. Is eisean An Té.

Dá mbeadh uachtarán dáiríre againn. Ar ball. Sul i bhfad. 2012. Agus idir an dá linn, is iomaí toghchán a chaillfidh na Daonlaithigh.

Wednesday, January 06, 2010

An Euro agus an Ghéarchéim Eacnamaíochta

an t-alt seo le Martin Wolf deacair a thuiscint dom, mar ní eacnamaí mé. Ach míníonn sé an fáth go bhfuil cúrsaí in Éirinn níos measa ná in áiteanna eile san Eoraip. Má thuigim i gceart é, coscann an Euro ar na tíortha a bhfuil gá le hairgead acu cothromaíocht nadúrtha a choimeád eatarthu agus na tíortha a bhíonn ag tabhairt airgid ar iasacht, mar is ionann an t-airgeadas. Níl an luach céanna ag Euro na hÉireann agus Euro na Gearmáine, le fírinne, ach níl an réiteach air sin. Tá an Euro láidir, ach tá an chuid is mó díobh ag na tíortha móra cumhachta. Tá fiacha ag Éirinn nach féidir léi íoc. Beidh an geilleagar in Éireann, sa Spáinne agus sa Ghréig níos laige ná an gealleagar sa Ghearmáin nó san Ísealtír, mar bíonn siad ag caitheamh níos mó ná a fhaigheann siad, agus bíonn gá le níos mó airgid iontu chun gnó a chothú is brabús ar bith a dhéanamh. Agus beidh sé amhlaidh ar feadh i bhfad, de réir dealraimh, is oth liom a rá.

Wednesday, December 09, 2009

Ciall agus Easpa Céille

Dá mbeadh sí ina huachtarán...

alt le Sarah Palin sa Washington Post inniu, faoi Copenhagen srl. Foirfe.

Tharais sin, tá an t-amadán atá againn chun fiú níos mó airgid a chaitheamh amú, airgead nach bhfuil ann! Is deacair a shamhlú meon na ndaoine seo. "Administration officials also have been debating which cause is a higher priority and how to best divert TARP funds..." Tá siad as a meabhair ar fad.

Go sábhála Dia sinn.

Wednesday, November 18, 2009

Am Ceart don Réabhlóid Fós?

Scríobh mé faoin ngéarchéim eacnamaíochta tamall ó shin anseo. Níl sé thart fós, cinnte, agus tá sé i bhfad níos measa in Éirinn anois ná mar a bhí ansin. Tá siad ann fós atá ag lorg athrú córais mar réiteach air, a bhfuil cluas le héisteacht orthu le moltaí ó cheannaire deireanach an Aontais Shóivéadaigh. Sea, sin duine a thuig cúrsaí eacnamaíochta (mar dhea). Bhuel, mar sin, an bhfuil sé in am don réabhlóid fós? Cinnte, ní minic a bhíonn cúrsaí níos fearr i ndiaidh a leithéide sin.

Bhí cara agam san ollscoil a dúirt "life is a Who song," agus bhí roinnt den cheart aige. "In with the new boss...same as the old boss..." Féach nach bhfuil cúrsaí i bhfad níos fearr sa Rúis anois, mar ba mhaith leo dul ar ais don deachtóireacht a bhíodh ann i gcónaí. Ar tharla réabhlóid riamh, gan saoirse thíre a bhaint amach, a rinne cúrsaí níos fearr? Ní dóigh liom.

Ach gan an áibhéil seo, an bhfuil athruithe ar an gcóras caipitleach de dhíth? Deirimse nach bhfuil. Scríobh mé fadó fadó faoin gcaipitleachas. Is é an córas is fearr dá raibh ann riamh. An bhfuil sé foirfe? Níl aon rud daonna foirfe. An gcuirtear bac air go minic? Cinnte, agus sin cionsiocair na bhfadhbanna atá ann anois, níos mó ná aon rud eile.

Is deacair a rá nach féidir dúinn gach pian a sheachaint agus gach deacracht a réiteach, agus nach mbeidh cúrsaí éasca, nó fiú cothrom, do gach éinne. Ach sin an saol seo, agus níl aon dul as.

An féidir le rialtais rudaí a dhéanamh chun cúrsaí a fheabhsú? Gan amhras. An bhfuil siad á ndéanamh? Níl. Cur i gcéil agus níos measa ná sin atá ar siúl. Níl siad ag obair mar a bheadh aon duine ciallmhar - bíonn siad ag caitheamh níos mó airgead i gcónaí, airgead nach bhfuil acu agus nach mbeidh go deo. Bíonn siad ag déanamh gach aon rud níos daoire do dhaoine, seachas a mhalairt. Bíonn siad ag brú dlithe ar dhaoine nach ndéanann aon mhaith, ach a mhalairt, agus ag cur bacanna roimh aon dul chun cinn. Níl an milleán ar an gcóras, tá an milleán ar na polaiteoirí. Le cúnamh Dé, "we won't get fooled again."

Friday, September 18, 2009

Abraigí Arís É! Ní Ghlactar le Conradh Liospóin

Ní Éireannach mé, agus níl vóta agam. Ach tuigim go bhfuil droch scéal ann do mhuintir na hÉireann. Is í Éire an t-aon tír amháin san Eoraip a bhfuil vóta ag na daoine inti maidir leis an gconradh seo. An t-aon tír amháin! Tá imní ar gach éinne faoin easpa cumhachta atá ag Éirinn - ach tá an vóta is tábhachtaí aici!
Ach níl meas ag mórán daoine ar ghuth an phobail.

Mr Cowen said: "The government accepts and respects the verdict of the Irish people."

Mar dhea.

On 12 December 2008 the Taoiseach, Brian Cowen confirmed that a second referendum would be held

Is iomaí duine mór le rá atá ar son an chonartha seo. Ach an bhfuil sé difiriúil nó níos fearr an uair seo? Ní cheaptar go bhfuil. Cheap na daoine nach raibh sé go maith dá dtír. Cén fáth go bhfuil sé tábhachtach éisteacht leis na daoine? Cén fáth go bhfuil gá le reifreann ann? Níl aon bhaol ann do daonlathas, deir daoine áirithe. Ach nach é sin an fáth?
...significant changes to national sovereignty included in the Single European Act require the permission from the Irish voters in the form of a referendum. The Treaty seeks to amend the Single European Act. A part of the Supreme Court decision is that the State's power to determine its foreign relations is held in trust from the people and may not be alienated by the government without their approval.

Más fearr libh cumhacht eile a thabhairt do dhaoine anaithnid thar sáile ná meas a thabhairt do vótaí bhúr saoránach féin, tá an seans ann chun sin a chur in iúl. Ach ón taobh amuigh, molaimse go n-aibraigí arís nár mhaith libh sin.

Friday, August 21, 2009

Eachtraí Náireacha in Albain

Scaoileadh sceimhlitheoir saor in Albain, a mharaigh cúpla céad duine. Nach daoine deasa iad in Albain? Fearadh fáilte is fiche roimhe ar a theacht abhaile sa Libia. Is daoine deasa iadsan, freisin. Tá gach duine go deas. Is cairde sinn uile. Ní mór dúinn a bheith níos deise dá chéile. Tugtar bláthanna don uile dhuine. Bhuel, ar a n-uaigheanna, ar a laghad.

http://www.guardian.co.uk/uk/gallery/2008/dec/21/lockerbie-terrorism

Sunday, August 02, 2009

Bonn na Saoirse ón Uachtarán

An mbeidh an luach céanna ar an mbonn seo agus atá ar an mbonn Nobel le fada? Tá Ó Bama á dhíluacháil, mar tá sé chun é a bhronnadh ar Mary Robinson. Sea, iar-uachtarán na hÉireann, agus scoth de fhrith-Iosraelach. Bean na ndea-fhocal, duine an-chosúil le Ó Bama, is dócha.

Sé mhí ó shin, bhí imní ar roinnt Éireannach go raibh Ó Bama chun seasamh le hIosreal mar gach aon uachtarán Meiriceánach eile (bhí sé ar thaobh na liobrálach maidir le gach aon rud eile). Ná bíodh imní oraibh, a liobrálaigh (a sheasann le gach deachtóir...). Tá sé ag déanamh a sheacht ndícheall naimhde a dhéanamh de na tíortha a bhíodh ina gcairde ba mhó dúinn. Thosaigh sé le dímheas ar Shasana. Bíonn sé ag tabhairt neamhairde do thíortha lár is oirthear na hEorpa. Agus is léir go bhfuil sé claonta i dtreo na nArabach i gcoinne Iosrael, mo léan.

Dar lena iompar, is fearr leis deachtóirí an domhain ná seanchairde a thíre. Agus beidh roinnt Éireannach sásta leis sin, mar is iad na dea-fhocail is tábhachtaí.

Ach fós féin, bíonn Éireannaigh eile ann a thugann misneach dom. Is mór an trua go mbíonn Kevin Myers chomh dona maidir le cúrsaí teangan. Tá sé ceart to leor faoi na daoine san alt seo.

Thursday, March 12, 2009

Folús na Gaeilge



Ré, sin focal eile ar 'gealach,' nach ea? Cad is ré nua ann, mar sin? An uair nach bhfuil an ré le feiceáil.

Is iomaí rud atá os comhair an tsaoil anois maidir le Comhar agus iompar an Fhorais ina leith. Agus níor cheap siad gurb fhiú don teanga go mbeadh nuachtán laethúil ann (rud atá tabhachtach do beagnach gach teanga eile). Cé hiad, is cad a dhéanann siad in aon chor? Dar leo féin, is iad "an comhlacht atá freagrach as an Ghaeilge a chur chun cinn ar fud oileán na hÉireann" iad. Muise, is trua liom iad an fhreagracht sin! Is minic a magtar fúthu, agus is minic nach mbíonn daoine sásta leo.

Is iomaí rud fiúntach a dhéanann siad nó, is dócha, a n-íocann siad as (le hairgead mhuintir na hÉireann), mar focal.ie, an tOireachtas, foisiúcháin agus eagraíochtaí a bhraitheann ar an airgead seo, srl.

An féidir mórán a dhéanamh ar son na Gaeilge gan an t-airgead seo? Cinnte. An bhfuil sé níos éasca leis an airgead? Ar shlí, cinnte, is féidir i bhfad níos mó a dhéanamh. Ach ar shlí eile, is féidir go bhfuil sé níos deacra. Aon uair a ghlactar airgead, glactar le húdarás agus cur isteach uathu siúd a bhronn an t-airgead sin ort. Téada a bhíonn ann. Agus má thagann malairt intinne ar an bhForas, titeann gach a bhfuil idir lámha agat as a chéile (féach Lá Nua). Má ghlacann duine airgead ón bhForas, tá an duine sin sa 'cheardchumann,' mar atá. An mbíonn na deiseanna is na cearta céanna ann don té nach bhfuil sa chearchumann sin? Thug Concubhar an Ciorcal Órga ar an gclub seo. Cloistear 'Tionscal na Gaeilge' go minic, freisin. Tá tú istigh nó amuigh, sin a bhfuil. An bhfuil sé sin sláintiúil don teanga?

An é an dóigh is fearr é gach cumhacht maidir le maoiniú thionscadail na Gaeilge a chur faoi chúram boird amháin? An bhfuil aon ghuth ag lucht labhartha na Gaeilge ina gcuid socruithe? Tá siad freagrach as an nGaeilge, ach an bhfuil siad freagrach d'éinne ag a bhfuil an teanga? D'éinne ar chor ar bith?

Cé hiad baill bhoird an Fhorais? Níl an t-eolas sin ar a suíomh idirlín. Cad a dhéanann siad, nó fiú cad a rinne siad anuraidh? Níl eolas ann ach ó 2004 agus níos faide siar. Nach gcaitheann siad mórán airgid phoiblí? Nach bhfuil suim ag éinne sa dóigh a gcaitear sin? Nár chóir go bpléití go poiblí a leithéid, agus go mbeadh fáilte roimh iochur ón bpobal? (Nó an smaointí aisteacha Meiriceánacha iad seo?)

Cloistear go minic faoi na Béarlóirí a bhíonn ag caitheamh anuas ar an teanga sna nuachtáin (IT), agus cén chúis leis sin, de ghnáth? Airgead caite amú. Cá bhfuil an fhianaise nach bhfuil an ceart acu? Airgead poiblí caite ag daoine anaithnid ar rudaí nach bhfeictear, le torthaí amhrasacha. An córas iontaofa sin?

Friday, December 26, 2008

Dul Chun Cinn (agus a Mhalairt)

An bhfuil suim ag éinne fós san Iaráic? Mar a tharlaíonn, tá dul chun cinn nach beag ann. Tuairiscítear deachtóir na hIaráine a bheith ar an teilifís le haghaidh na Nollag... Bualadh bás do dhuine de na naimhde is mó dá bhfuil ag an gCríostaíocht (gan trácht ar na Giúdaigh)...
Sea, seo FíorMheon na Nollag, dar lena leithéid sin. Cúlú an Chine Dhaonna, muise. Ach déanann Iosrael trócaire ar na sceimhlitheoirí, agus cáintear iad mar sin féin.
Seo cuntas ar Rehavam Ze'evi. Níor mhol sé "glanadh eitneach" mar a thuigimse é, a Dhruma Mhóir. Ní raibh sé chun na hArabaigh a scriosadh mar gheall ar a gcine. Bhí sé conspóideach, cinnte. Ach ní raibh sé de cheart ag éinne é a dhúnmhárú.

Friday, May 09, 2008

An Cogadh san Iaráic, srl.

Tá alt liom san eagrán is déanaí(an dara ceann, uimhir 1) den iris nua Nós*, ar leathanach 51.

Baineann an físeán seo leis.

Wednesday, February 27, 2008

William F. Buckley Jr. (1925-2008)

Ar dheis Dé go raibh sé. Fuair sé bás aréir aige baile, ag obair. Is mór a chailliúint. Fathach fir ab ea é, agus ní bheidh a leithéid arís ann. Bhunaigh WFB an t-irisleabhar National Review in 1955, atá ann agus láidir go leor fós. Bhíodh clár teilifíse aige idir 1966 agus 1999 dar teidil Firing Line. Bhí gach polaiteoir agus gach duine intleachtúil a linne ar a chlár sin. Fear eirimiúil cliste gealgháireach, colúnaí, údar, agus i bhfad ní ba mhó ab ea é. Tugtar athair na gluaiseachta coimeáidigh i Meiriceá air go minic.

Cruthaigh WFB íomhá nua don choimeáideach i Meiriceá. Cheaptaí nach mbíonn daoine coimeáideacha éirimiúil agus nach mbíonn dea-ghiúmar orthu. Ach sháraigh WFB an tuiscint sin (i measc daoine macánta). Bhí sé ina réalta ar an teilifís agus sna nuachtáin. Rinne sé iarracht chun bheith ina mhéara ar Nua-Eabhrac uair amháin, cé nach raibh seans aige. Ach scaip sé an tuiscint choimeáideach ar chúrsaí an tsaoil, thug sé roinnt mhór don phlé agus don tuiscint pholaitiúil i Meiriceá (agus thar sáile, leis). Dúirt an t-uachtarán Ronald Reagan go raibh sé buíoch de National Review as an méad a d'fhoglaim sé uaithi.

Is deacair a rá i gcúpla focal cé chomh tábhachtach agus a bhí sé.

Guím síocháin síoraí ar a anam uasal.

Ráiteas ó National Review

Wednesday, February 13, 2008

Dea-scéal ón Meánoirthear

Seoladh sceimhlitheoir uafásach olc go hIfreann. Tá Imad Mughniyeh marbh. Pléascadh é. Deirtear go raibh lámh ag na hIosraeligh ann. Tá súil agam go raibh. Treise leo.

Wednesday, January 23, 2008

Gása na mBréag

Muise, na hIosraelaigh fhealltacha sin! Stad siad an leictreachas i nGása, agus tá siad chun na Palaistínigh go léir a mhárú. Nó an fíor pioc de sin?. Mar atá, tá siad ag fáil dhá thrian dá gcuid leictreachais fós ansin ó Iosrael. Stad Hamás an trian eile ar a gconlán féin - chun droch-chlú ar Iosrael a chothú. Níl Iosrael ag tabhairt breosla dóibh mar go mbíonn siad ag seoladh dúracán ina leith. Ach dar ndóigh, tá Hamás ag cur an milleáin ar Iosrael, agus tá a lucht leanúna sna meáin an-sásta an bholscaireacht sin a sceapadh ar a son.

Ach an rud is measa faoi Iosrael, sin an balla a thóg siad, a choimeádann na Palaistínigh i nGása. Aisteach le rá, tá balla ag an Éigipt, freisin, ach is cuma leis an saol sin. Agus is cuma go bhfuil na Palaistínigh bhochta sin ag brú tríd an mballa céanna, agus is cuma go mbeidh maoin agus áiseanna ag Hamás chun níos mó dúracán agus sceimhlitheoirí a sheoladh go hIosrael. Sea, bíonn an locht ar Iosrael. Muise.